* ( 1371 - وفات مريم 39 شاعرهء قائم‌مقامى ) * وى بطورىكه در « الذريعة 9 : 1032 ش 6724 : فرموده دختر ميرزا ابو القاسم 38 قائم‌مقام است ( كه در 1251 ج 4 ش 778 گذشت ) ، و مادرش دختر ميرزا حسن مستوفى الممالك آشتيانى است كه در ( 1195 ج 1 ش 14 ) گذشت . و خودزنى فاضله و شاعره بوده و شرح احوالش در « خيرات حسان 3 : 197 » و كتاب « از رابعه تا پروين : 211 » نوشته ، و چون محمد شاه پدرش را بقتل رسانيد وى قصيده‌ئى گفت كه بوسيلهء آن خانوادهء خود را از اذيت آن پادشاه نجات داد ، و بالاخره در اين سال وفات كرد « 1 » .

--> - نزيل مشهد مقدس رضوى فرزند شيخ مرتضى نظام الدّين عاملى نزيل كاظمين فرزند شيخ جواد فرزند شيخ الاسلام حاج ملا هادى عاملى . ولادتش در 1227 بوده و در شهر رشت بسال 1336 وفات يافت و در صحن مزار على بن جعفر در خارج شهر قم در راه جمكران دفن شد . وى از نوابغ فقه و اصول و كلام و حكمت و رياضيات بود در گيلان ، و در نزد فاضل ايروانى و شربيانى و مامقانى و حاج ميرزا حبيب اللّه رشتى و شيخ محمد هادى طهرانى ( از علماء نجف اشرف ) و ديگران درس خوانده و از آنان اجازت روايت داشت ، و تأليفاتى دارد از آن جمله « تشريح الحساب » در شرح « خلاصة الحساب » شيخ بهائى به فارسى كه بسال 1312 در نجف از آن فارغ شده ، و ديگر « حياة الايمان » در رد بر شيخيه . جماعتى از او اجازه روايت دارند از جمله سيد محمود شمس الدّين حسينى مرعشى متوفى 1338 . از صاحب ترجمه دو فرزند پسر بجاى ماند يكى شيخ قوام الدّين و ديگر شيخ شمس الدّين . پايان كلام « اعيان الشيعة » ، و پر واضح است كه تاريخ ولادت او در اينجا كه گويد ( 1227 ) بوده اشتباه چاپى است . م . ( 1 ) براى مريم در « فرهنگ سخنوران » تنها دو مأخذ « زنان سخنور 2 : 169 » ميرزا على اكبر خان مشير سليمى و « رياحين الشريعة 5 : 71 » آية اللّه حاج شيخ ذبيح اللّه محلاتى ذكر -